Quturish — markaziy asab tizimini zararlaydigan, o‘ta xavfli virusli yuqumli kasallik bo‘lib, kasallik belgilari namoyon bo‘lganidan so‘ng deyarli 100 foiz holatda o‘lim bilan yakunlanadi.
Kasallik manbalari
Quturish virusi asosan:
— quturgan it, mushuk, tulki, bo‘ri, qo‘ng‘ir ayiq, kalamush
— hamda boshqa yovvoyi va uy hayvonlari orqali tarqaladi.
Virus inson tanasiga:
— hayvon tishlashi,
— tirnashi,
— yoki shikastlangan teriga hayvon so‘lagi tegishi orqali kirishi mumkin.
Inkubatsiya davri
Kasallikning yashirin davri odatda 10 kundan 3 oygacha, ayrim hollarda esa 1 yilgacha davom etishi mumkin. Bu davrda inson o‘zini sog‘lom his qilishi mumkin, ammo virus asab tizimi bo‘ylab sekin tarqaladi.
Asosiy klinik belgilari
— haroratning ko‘tarilishi;
— bosh og‘rig‘i, bezovtalik;
— qo‘rquv, agressiv holat;
— suv ichishda qiynalish (gidrofobiya);
— yorug‘lik va tovushga sezuvchanlik;
— falajlik va hushdan ketish.
Belgilar paydo bo‘lganidan keyin kasallikni davolash imkoniyati mavjud emas.
Profilaktika — yagona himoya
Quturishdan saqlanishning yagona samarali yo‘li — o‘z vaqtida profilaktik emlashdir.
Agar hayvon tishlagan yoki tirnagan bo‘lsa:
Jarohatni darhol sovun va oqar suv bilan 10–15 daqiqa davomida yaxshilab yuvish;
Antiseptik vosita bilan ishlov berish;
Shoshilinch tarzda tibbiyot muassasasiga murojaat qilish;
Belgilangan tartibda quturishga qarshi emlash kursini to‘liq olish.
Eslatma
Quturishga qarshi emlash bepul va hayotni saqlab qoluvchi chora hisoblanadi. Emlashni kechiktirish yoki yarim qoldirish og‘ir oqibatlarga olib keladi.
Xulosa
Quturish — bedavo, ammo oldini olish mumkin bo‘lgan kasallik;
Hayvon tishlashiga beparvo bo‘lmang;
Vaqtida qilingan emlash — hayotingizni saqlab qoladi.
Salomatligingizni asrang!